14 05 2010

Lalelerrr

lale yetiştirmek gerçekten keyifli, şimdilik yapabileceğiniz, uygun oranda gübre kullanarak,( hazır satılan ölçekli kullanılan gübreler ) laleler kendiliğinden sararana kadar güneşli bir yerde besleyip sulamak..... yavru soğanları ayırmayın,ana soğana zararı olmaz,lalelerin üst yaprağı geçtikten sonra, muhtemelen haziran sonunda saksıdan soğanları saklamak için çıkardığınızda ayırıp saklarsınız, ekim kasım aylarında dikeceğiniz zaman ayrı ayrı dikersiniz, ana soğanla ilgili olan durum, yanyana kalırlarsa yeterli besin alamayıp zayıf düşebilirler...her soğanın rahatça gelişebileceği genişlikte ayrıayrı dikilmesi lazım, şu aşamada yerinden oynatmayın yavrularda besin depolayamaz ana soğanda.... en güzeli kendiliğinden üst yapraklar solana kadar beslemek....
Halk ve saray çevresinin bu çiçeğe karşı beslediği sevginin kaynağı, o dönemdeki iç ve dış durumlardan kaynaklanabilir. Artık Avrupa’daki topraklarını kaybetmeye başlayan Osmanlı Devleti Pasarofça anlaşmasıyla girdiği barış dönemini, Lâle Devri adıyla yaşamıştır. Bu dönemde padişah ve saray çevresi büyük bir israfa başlamış, halk bu dönemde ağır vergiler altında ezilmiştir. Bu döneme Lâle Devri denmesinin sebebi yeni yapılan bahçeler,saraylar, kasırların lâlelerle donatılmasıdır. Saray çevresi ve halkın bunaldıkları savaş ortamından bir nebze de olsa güzel ortamlara uzaklaşma istekleri de bu tutkuya neden olmuş olabilir. Sadrazam İbrahim Paşa bile kendi elleriyle lâle yetiştirmektedir.

Lâle sadece Osmanlı Gerileme devrinde değil , Osmanlının bütün dönemlerinde gözdeliğini korumuştur. Anadolu’ya Türklerle birlikte gelen lâle Selçuklu Döneminden itibaren Türkler için bambaşka bir yer tutmuştur. Lâlenin diğer çiçeklerden sıyrılıp Türk ruhuna değişik bir şekilde hitap etmesinin sebebi hayli ilginçtir. Gerek şekli, gerek ismi onu farklı kılmıştır.

Lale nin Arapça yazılışı ile Allah'ın yazılışı birbirine benzediğinden lale kutsal bir çiçek olarak düşünülmüştür. Yoksa 2 hafta ömrü olan ve her sene sadece İstanbul'da trilyonlar harcanan bir faydasız bir çicektir.

Toprak İsteği:
Toprağın pH’sı kumlu- killi topraklarda 6,5-7, tınlı topraklarda 5-5,6 olmalıdır. Seranın toprağı iyice işlenmeli ve kesekli olmamalıdır. Lalenin kökleri tuzlu toprak ve sulardan hoşlanmaz.
Dikim ve bakım:
Lalede dikim zamanı hangi ayda yetiştirmek isteniyorsa kesimden 2 ay önce dikim yapılmalıdır. Serada yetiştirilecek lale soğanları 5 derecede soğuklamış olmalıdır. Dikim zamanında toprak sıcaklığı 10-12 derece olmalıdır. Dikim sonrası sıcaklık ise 15-16 derece olmalıdır. Sera sıcaklığı 18 dereceyi geçmemelidir. Serada havanın nemi %70-80 arasında olmalıdır.
Seralar için lale soğanının 12 cm büyüklüğünde olmaları tercih edilmeli ve metrekareye 250- 300 adet soğan dikilmelidir. Dikim tava usulü yapılmalıdır. Klorlu sularla sulama yapılmamalı, ancak zorunlu olarak yapılacaksa 1 lt. sudaki klor miktarı 0,3 gr. dan fazla olmamalıdır.
Hastalık ve zararlıları:
a) Sap kırılması: Sapın üzerinde noktacıklar oluşur. Burada sap yumuşar ve kolayca kırılır. Ayrıca çeşitli mantarlar da sap kırılmasına neden olabilir. Sap kırılmasını önlemek için sera içindeki nisbi nemi %90’nın altına düşürmek gerekir
Laleler %o,o6 kalsiyum nitratlı su ile sulanmalı ve kesilen çiçekler 12 saat %1’lik kalsiyum nitrat eriyiği içinde bekletilmelidir.

Tulips
b) Rhizoctonia Solan: Bitkide önce filizler üzerinde, daha sonra yapraklarda portakal kahverengi lekeler görülür. Daha sonra bitkinin yaprakları delinir. Bitki kökü gelişir ve çürür.
Mücadelesi: Toprak lale dikiminden önce sterilize edilmeli ve dikimde soğanlar Benzimidazol terkipli ilaçla %0,2 dozunda yıkanmalı. 5 derecede prepare edilen soğanların uç kısımları açıkta olacak şekilde dikim yapılmalıdır.
c) Kök Yanıklığı: Kökler kısa kalır, küt gelişir, açık kahverengi bir renk alır ve çabuk kırılırlar.
Mücadelesi: İlaçlı mücadelesi yok. Kültürel tedbir olarak; toprağın tuzu yıkanmalı, uygun sterilizasyon yapılmalıdır.
d) Botrytis Tulipae: Bitkiden filizler çıkmaz, çıkanlar da kısa zamanda hastalanarak kururlar.
Mücadelesi: Soğanlar dikimden önce 15 dakika Benzimidazol terkipli ilaçlı %0,2 doz içinde tutulur. Lale yetiştirilen seralarda yüksek sıcaklık farkından kaçınılmalıdır.


e) Botrytis Cinerea: Soğanın kabuk altında ve yaralı yerlerde görülür. Hasta yerler kahverengi ve yumuşaktır. Dış kısımda siyah yumrucuklar görülür. Hastalıklı bitkilerin sapları kolayca kırılır. Çiçeğin rengi açılır ve sararır. Eğer hastalık yoğun ise bitki çiçek açmaz.
Mücadelesi: Sera ortamı fazla nemli olmamalı, dikimden önce soğanlar Vichlozoline terkipli ilaçlarla ilaçlanmalıdır.


Hasat, tasnif ve muhafaza:
Çiçeklerin rengi görünmeye başladığında kesim yapılır. Kesilen çiçekler hemen satılacaksa lale soğanları ayrılır tasnif edilir ve gönderilir.
Birkaç gün muhafaza edilecekse dik olarak tutulur ve 1,7 derecede muhafaza edilmelidir. Daha uzun süreli muhafaza edilecekse soğanlarıyla birlikte sökülerek depolanır, Eksi 6 derece ve sıfır derecede 4-8 hafta muhafaza edilir.


77
0
0

Sitene Haber Ekle
Yorum Yaz