13 05 2010

Yenidünya

Takım : Rosales
Aile : Rosaceae (Gülgiller)
Alt aile : Pomoidaea
Cins : Eriobotrya, ~30 tür
Tür : E.japonica (Thunb.) Lindl.

Anavatanı: Çin, Japonya, kuzey Hindistan
Sonra Cezayir, Lübnan, Sicilya, Korsika, Kaliforniya ve Florida’ya (ABD) yayılmıştır.

Akdeniz, Ege, Karadeniz Bölgeleri’nin kıyı bölümlerinde yetiştirilir.
Yerel isimler : Malta eriği, Frenk elması

Habitüs (taç): 5-10 m, düzgün gövdeli, alçaktan dallanan, sık görünümlü, yayvan-yuvarlak taç yapar.
Kök: Yüzlek, dağınık saçak. Kayalıklar arasında bile büyüyebilir.
Dallar: Yıllık dallar kalın, gevşek yapılı tüylüdür. Yaşlandıkça sertleşir, tüyler kaybolur.
Yaprak: 12-30 cm uzunluk, 5-8 cm genişlik, sert, kalın saplıdır. Üst yüzey parlak, koyu yeşil; alt yüzey tüylüdür. Yaprak kenarı keskin testere dişlidir.

Çiçek: Meyve deriminden sonra dalların ucunda yeni filizler oluşur. Bunlar yıl boyunca gelişerek ertesi yıl ağustos sonu-eylülde çiçek salkımları oluşur. Ekim sonu-şubatta açar. Çiçekler 10-17 cm, bileşik salkımdır. Kalabalık, sık görünümlüdür. Küçük, krem-beyaz renkli, güzel kokuludur. Çok balözü içerir. Er-dişidir. 5 çanak, 5 taç, yaprak, 20 erkek organ, 1 dişi organ (ovaryum alt durumlu). Dişi organ 5 karpelli, her karpelde 2 ovul bulunur.

Loquat

Sub (alt) tropik bölgede yetişir. Kışın yaprağını dökmez (herdem yeşil).

Sıcak-ılıman iklime de uyar.

-3°C’de çiçek ve meyve zarar görür.

Nisan-mayısta 30°C güneş yanıklına neden olur.

Çiçeklenme ve meyve büyüme dönemlerinde hava oransal neminin >%70 olması kara leke hastalığını artırır.

Şiddetli rüzgâr tozlanmaya olumsuz etki eder.

Meyve: Yumuşak çekirdeklidir. Mart-haziranda olgunlaşır. Yuvarlak, armudi, eliptik, oval, uzun şekillidir. 3-8 cm uzunluk, 2-5 cm genişliktedir. Salkımda 3-15 adet meyve bulunur.

1. Çin grubu
İri, armut şekilli, koyu portakal renkli, sıkı etli, geç olgunlaşır.
2. Japon grubu
Küçük, soluk sarı-beyazımsı renkli, yumuşak etli, daha erken olgunlaşır

Akko XIII: Orta mevsimde olgunlaşır. İri, koyu pembe-turuncu renkli, kalın-orta kalın kabuklu, sert etli, çok gösterişli, lezzetlidir. Taşınmaya ve kara leke hastalığına çok dayanıklıdır. Kendine verimlidir. 15-20 yaşında verim 1300-1400 kg/da’dır.

Gold Nugget (Thales, Placentia): Geççidir. İri, koyu kırmızı-turuncu renkli, kalın-orta kalın kabuklu, sert etli, çok gösterişli, lezzetlidir. Taşınmaya ve kara leke hastalığına çok dayanıklıdır. Kendine verimlidir. 15-20 yaşında verim 1200-1300 kg/da’dır.

Tanaka: Geççidir. İri, pembe-turuncu renkli, kalın-orta kalın kabuklu, sert etli, gösterişli, lezzetlidir. Taşınmaya ve kara leke hastalığına çok dayanıklıdır. Kendine verimlidir. 15-20 yaşında verim 1000-1200 kg/da’dır.

Sayda: Erkencidir. İri, pembe-portakal renkli, kalın-orta kalın kabuklu, sert etli, lezzetlidir, çok tatlıdır. Taşınmaya ve kara leke hastalığına orta derecede dayanıklıdır. 15-20 yaşında verim 1000-1200 kg/da’dır.

Hafif Çukurgöbek:
Erkencidir. Orta irilikte, pembe-turuncu renkli, kalın-orta kalın kabuklu, sert etli, gösterişli, çok lezzetli, tatlıdır. Taşınmaya uygunluğu orta, kara lekeye dayanıklıdır. Kendine verimlidir. 15-20 yaşında verim 1000-1200 kg/da’dır.
Yenidünyanın Ekonomik Önemi
Meyvenin az bulunduğu nisan-mayısta olgunlaştığı için talep çok olur, yüksek fiyat bulur.
Yüksek şeker (>%10), asit, pektin içerir.
Karotinoid, vitamin A
Taze, salata, kek, reçel, jöle, marmelat, konserve, turşu, şarap
Süs bitkisi olarak da kullanılır.

730
0
0

Sitene Haber Ekle
Yorum Yaz